U procjenama slovenačke policije Slovenija se opisuje dvostruko. Kao potrošačka država sa značajnom potražnjom za drogom, i kao tranzitna zemlja kroz koju droga putuje dalje na sjever.
Ta dvostruka uloga posljedica je geografije koju Slovenija nije birala. Zemlja se nalazi na mjestu gdje se Balkan spaja sa zapadnom i srednjom Evropom, ima izlaz na more, i granicu koja je istovremeno unutrašnja granica Evropske unije prema Italiji i Austriji, i vanjska prema Hrvatskoj u ranijem periodu.
Ono što se u analizama posebno naglašava jeste da tradicionalna balkanska ruta više nije jednosmjerna.
Nekada je opis bio jednostavan. Heroin je išao s istoka prema zapadu, iz Azije preko Turske i Balkana u zapadnu Evropu. Danas ruta funkcioniše u oba smjera. Kokain koji dolazi iz Južne Amerike u velike evropske luke kreće se prema jugoistoku, dok se sintetičke droge proizvedene u zapadnoj Evropi kreću u suprotnom pravcu.
Obim krijumčarenja pri tome raste.
Na slovenačkoj teritoriji, prema policijskim procjenama, djeluje više organizovanih kriminalnih grupa. One se ne bave nužno samom prodajom nego organizacijom, logističkom podrškom i obezbjeđivanjem prolaza. To je posao koji ne traži veliki broj ljudi, nego kontakte, skladišni prostor i poznavanje procedura.
Prema procjenama Europola i slovenačke policije, pomorski putevi spadaju među najpouzdanije metode za krijumčare. Kontejnerski transport omogućava prevoz velikih količina uz relativno mali rizik otkrivanja, jer se pregleda samo mali procenat pošiljki koje prolaze kroz bilo koju evropsku luku.
Za Sloveniju to znači da se dio problema ne rješava na kopnenim granicama nego u lukama, i da zavisi od saradnje s carinskim službama drugih zemalja.
Domaće tržište je druga strana iste priče. Slovenija je po potrošnji pojedinih supstanci u evropskom prosjeku ili iznad njega, a u medijima se povremeno otvara i tema porasta upotrebe kokaina među starijim i imućnijim korisnicima, što je trend zabilježen i u drugim zemljama zapadne Evrope.
Slovenačka policija svake godine u februaru objavljuje statistiku kriminaliteta, koja obuhvata sva krivična djela za koja su podnesene prijave. Ta praksa redovnog i javnog objavljivanja podataka nešto je što u velikom dijelu regije ne postoji, i zbog čega se o slovenačkim trendovima može govoriti preciznije nego o susjednim.
Ono što ti podaci pokazuju u dužem nizu godina jeste da se ruta ne zatvara. Zaplijene rastu, ali rastu i procjene ukupnog obima, što u praksi znači da se hvata veći broj pošiljki iz još većeg toka.
Za zemlju kroz koju se prolazi, to je posao koji nema kraj, samo bolje ili lošije godine.
Izvori: Policija Republike Slovenije, statistika kriminaliteta, procjene Europola o rutama krijumčarenja droge, slovenački mediji.
